Vì sao cà phê chế biến ướt ít xuất hiện ở các sản phẩm specialty điểm số cao?
Vì sao cà phê chế biến ướt ít xuất hiện ở các sản phẩm specialty điểm số cao?

Khi nhắc đến cà phê specialty, nhiều người thường nghĩ ngay đến: hương vị phức tạp, nhiều hương vị hiếm có, khắc biệt… Và nếu bạn để ý bảng điểm và sản phẩm từ các cuộc thi hay danh sách các lô cà phê điểm cao từ hệ thống của SCA, đa phần các sản phẩm được chế biến theo các phương pháp như natural, honey, anaerobic,… chứ ít thấy chế biến ướt (washed), trong khi washed là một trong 4 phương pháp chế biến cơ bản, truyền thống, phổ biến trong ngành cà phê. Vì sao lại như vậy?

Phương pháp chế biến ướt là gì?

Chế biến ướt (washed) là quy trình loại bỏ toàn bộ phần thịt quả trước khi phơi/sấy, thường qua quá trình lên men tự nhiên hoặc sử dụng enzyme để rửa sạch lớp nhầy (mucilage).


•    Kết quả: Cà phê cho hương vị sạch, sáng, thanh, độ acid rõ nét, thể chất nhẹ đến trung bình.
•    Ưu điểm: Dễ kiểm soát chất lượng, ít rủi ro nhiễm tạp vị, phù hợp thương mại quy mô lớn.


💡 Vậy tại sao lại ít thấy chế biến ướt trong nhóm điểm cao?

1.    Hương vị “an toàn” nhưng ít đột phá
o    Washed coffee mang lại sự ổn định và rõ ràng, nhưng ít tạo ra sự bất ngờ hay phức tạp về hương vị như natural hay các phương pháp lên men kiểm soát.
o    Trong các cuộc thi, tiêu chí đánh gía được đề ra cũng như các giám khảo thường bị thu hút bởi những profile phức hợp, độc đáo, mang tính “wow” nhiều hơn là những tầng hương “an toàn”, đơn giản. 
2.    Giới hạn về độ ngọt & body
o    So với natural/honey, chế biến ướt thường cho body nhẹ hơn, độ ngọt thấp hơn, khó tạo ấn tượng mạnh ở điểm “hậu vị kéo dài” – yếu tố được chấm cao trong cupping specialty.
3.    Xu hướng thị trường specialty đang dịch chuyển
o    Người tiêu dùng specialty hiện nay tìm kiếm hương vị mới lạ, nhiều tầng hương (fermented, winey, tropical fruits, floral…), điều mà chế biến ướt khó đạt được nếu không kết hợp kỹ thuật mới.
4.    Cạnh tranh khốc liệt
o    Một lô cà phê washed muốn đạt điểm cao cần giống tốt + nguyên liệụ tốt + nguồn nước sử dụng cho lên men chuẩn + terroir xuất sắc + quy trình chuẩn mực hoàn hảo. Nếu thiếu một yếu tố, rất khó vượt qua các lô natural/honey được thiết kế riêng để gây ấn tượng.
 
Chế biến ướt vẫn là nền tảng của chất lượng ổn định, đặc biệt với các quốc gia xuất khẩu lớn như Việt Nam… Tuy nhiên, trong “cuộc chơi” specialty điểm cao, sự sáng tạo và đột phá hương vị từ các phương pháp chế biến khác đang chiếm ưu thế.

Đối với nhà rang, quán cà phê hay người chơi specialty, washed coffee vẫn là “bài test” trung thực nhất để đánh giá bản chất hạt cà phê và terroir. Nhưng nếu muốn bứt phá điểm số thì cần sự khác biệt trong khâu chế biến.

Trong “thế giới specialty”, chế biến ướt có thể không được “ưu ái” nhưng trong phân khúc commercial, bạn ấy vẫn khiến nhiều phương pháp chế biến khác phải “ngước nhìn” vì những ưu điểm bạn ấy đem lại, không phải ở hương vị và còn về sự ổn định chất lượng, sản lượng lớn và dễ sử dụng. 

Đang xem: Vì sao cà phê chế biến ướt ít xuất hiện ở các sản phẩm specialty điểm số cao?